รู้นะ...ว่าแม่เหนื่อย ตอนที่3

        มาดูการส่งเสริมสุขภาพมารดาหลังคลอดตอนสุดท้ายกันดีกว่านะคะ ตอนนี้จะเป็นการทับหม้อเกลือค่ะ มาดูกันว่าหม้อเกลือคืออะไร

        การทับหม้อเกลือ หมายถึง การนำเกลือสมุทรใส่หม้อตั้งไฟให้ร้อน แล้วนำมาวางบนสมุนไพรที่เตรียมไว้ ห่อผ้าแล้วนำมาประคบตามอวัยวะต่าง ๆ ของหญิงหลังคลอด

         มารดาที่มีการคลอดแบบปกติ สามารถทับหม้อเกลือได้ในวันที่ 7 หลังจากคลอด ส่วนมารดาที่คลอดด้วยวิธีการผ่าท้องคลอด สามารถทับหม้อเกลือได้เมื่อครบกำหนด 1 เดือน เนื่องจากต้องรอให้แผลผ่าตัดแห้งเสียก่อน โดยสามารถทับหม้อเกลือได้วันละ 1 ครั้ง เป็นเวลานาน 1 สัปดาห์ ถึง 2 เดือน 
         อุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการทับหม้อเกลือได้แก่ หม้อทะนนจำนวน 2 ใบ ผ้าดิบขนาด 50x50 ซม.2 จำนวน 1 ผืน เตาถ่านหรือเตาไฟฟ้าจำนวน 1 เตา เกลือเม็ดใส่ให้เต็มหม้อ ไพล ว่านนางคำ  ว่านชักมดลูก ว่านสากเหล็ก ใบพลับพลึง 3-4 ใบ พิมเสนและการบูรอย่างละ
         การทับหม้อเกลือมีขั้นตอนดังต่อไปนี้ ขั้นตอนที่หนึ่งเตรียมหม้อเกลือจำนวน 2 หม้อ ให้ความร้อนจนกระทั่งได้ยินเสียงเกลือแตก จากนั้นนำมาห่อด้วยผ้าดิบโดยรองสมุนไพรไว้ด้านล่าง ขั้นตอนที่สองให้มารดาหลังคลอดอยู่ในท่านอนคว่ำ แล้วทับหม้อเกลือบริเวณสะโพก ก้น ขา บั้นเอว และหลังตามลำดับ ขั้นตอนที่สามให้มารดาหลังคลอดเปลี่ยนเป็นท่านอนหงาย แล้วทับหม้อเกลือบริเวณต้นขาด้านหน้าและด้านข้างซึ่งเป็นแนวเดียวกับตะเข็บกางเกง ขั้นตอนที่สี่เมื่อความร้อนจากหม้อเกลือคลายตัวลง จึงนำมานาบที่บริเวณท้อง (โดยต้องทำการนวดท้องเพื่อเป็นการกระตุ้นอวัยวะในช่องท้องให้พร้อมสำหรับรับน้ำหนักและความร้อนจากหม้อเกลือเสียก่อน) หลังจากนั้นให้กดแช่ไว้นิ่งๆ ที่ตำแหน่งของมดลูกนาน 30 วินาที แล้วคลายออกเป็oระยะๆ        

       บริเวณที่ผู้ทำการทับหม้อเกลือจะต้องระวัง ได้แก่ ปุ่มกระดูกต่างๆ เช่น ลิ้นปี่ ชายโครง กระดูกเชิงกราน กระดูกสะโพก หัวเหน่า กระดูกสันหลัง เป็นต้น เพราะอาจเกิดการช้ำระบมได้ง่าย และห้ามทับหม้อเกลือในสตรีมีครรภ์ หรือในกรณีที่มีการปวดท้องรุนแรง  มีไข้  กรณีที่สงสัยว่าอวัยวะภายในได้รับบาดเจ็บหรือมีการอักเสบ หลังจากทับหม้อเกลือเสร็จใหม่ๆ ไม่ควรลุกนั่งหรือยืนทันที เพราะอาจทำให้มีอาการหน้ามืดได้ 

       ประโยชน์ของการทับหม้อเกลือ

1.ทำให้มดลูกเข้าอู่ได้เร็ว

2.บรรเทาอาการปวดเมื่อย

3.ทำให้น้ำคาวปลาไหลสะดวก

4.ลดไขมันหน้าท้อง

5.กระตุ้นการไหลเวียนโลหิต

      ข้อควรระวังในการทับหม้อเกลือ
1. ห้ามทำในรายที่มีไข้
2. ห้ามรับประทานอาหารหนักก่อนทับหม้อเกลือ
3. ห้ามทำกรณีที่มดลูกยังลอยตัว ต้องรอให้มดลูกเข้าอู่ก่อนหรือหลังคลอดประมาณ 1 สัปดาห์
4. การคลอดโดยวิธีผ่าตัด ทำหมัน ห้ามทับหม้อเกลือ หรือควรจะรอให้เกิน 1 เดือน

       การทับหม้อเกลือควรทำติดต่อกัน 3 – 5 วัน ครั้งละไม่เกิน 2 ชั่วโมงและควรทำในตอนเช้า

นอกจากสิ่งที่นำเสนอมาแล้วยังมีวิธีการอื่นๆอีกนะคะ เช่นการนั่งถ่าน การนั่งอิฐ การกินอาหารต่างๆแต่ละท้องถิ่นก็จะแตกต่างกันออกไปแล้วแต่พื้นที่ค่ะ