เรียนการเอาตัวรอดในชุมชน

เรียนการเอาตัวรอดในชุมชน

หลังจากการคืนถิ่นครั้งนี้สิ่งแรกที่ได้เรียนรู้คือ  การรับมือกับแรงเหวี่ยงของชุมชน  เรียนเอาหูไปนาเอาตาไปไร่  เรียนเรื่องของเรา เรียนปลูกข้าวไว้กินตลอดปี  เรียนปลูกผักสวนครัวไว้กินเอง  เรียนลดรายจ่ายจากการซื้อพันธ์ไม้มาปลูกโดยวิธีการตอนต้นไม้ปลูกเอง  เรียนหาเงินเข้าบ้านในเวลาอีกสิบเดือนโดยการปลูกตระไคร้  เรียนหาเงินเข้าบ้านอีกสองปีโดยการปลูกมะนาว  ปลูกหน่อไม้  ปลูกมะละกอ  และผักยืนต้นอีก  เรียนวิชาหาเงินใช้ในช่วงสามเดือนโดยการตอนต้นไม้ขาย(ไม่แน่ใจจะมีคนซื้อหรือเปล่า) เรียนการถนอมอาหาแปรรูปหน่อไม้  เรียนรับจ้างทั่วไปมีคนมาจ้างไปทำงานก็ไปการหาเงินใช้รายวัน  เรียนให้ใจเย็น ๆ ต้นไม้ใส่ปุ๋ยมากไปก็ตาย  แม่บอกให้ใจเย็น ๆ  เรียนการทำกับข้าวให้แม่กิน  เรียนถ่ายรูปมีเวลาถ่ายรูปมากขึ้น  (อันนี้ถ่ายไปมั่ว ๆ วัดจากสายตาตัวเอง) 

เรียนการไม่มีเงินใช้  ไม่มีก็ไม่ใช้ (อันนี้ลำบากมากไม่มีเงินใช้)  เรียนหายาไว้รักษาตัวเองโดยการปลูกว่านไว้กินเอง  เรียนให้เขาให้เราโดยการเลี้ยงวัวปลูกหญ้าให้วัวกินแล้ววัวให้ปุ๋ยเรา การที่เราไม่มีเงินไม่ใช้ว่าเราจะโชคร้ายเสมอไปหรอก  แต่กลับทำให้เรามีเวลาคิดมากขึ้นในการที่จะตัดสินใจทำอะไรลงไป  เราเป็นคนใจร้อนแต่ก็มีอะไรมาเบรกไว้ได้โดยการไม่มีเงิน  มีผู้ใหญ่ใจดีบอกว่าช้าแต่มั่นคงดีกว่าเร็วแล้วล้มเหลวนะ  เรายังต้องเรียนรู้อะไรอีกมากมาย