เม็ดยี่หร่า (อาจ) ไม่ใช่อย่างที่เข้าใจ

Slowlife ชอบกินอาหารอินเดีย โดยเฉพาะที่ปรุงด้วยเครื่องเทศ masala แต่ก็ยังให้สับสนมากถึงมากที่สุด เกี่ยวกับเครื่องเทศที่เรียกว่า "ยี่หร่า" คราวที่เดินทางไปเนปาลและที่อินเดีย หลังอาหารจะมีถาดเมล็ดสมุนไพรเสิรฟพร้อมกับน้ำตาลกรวดสี่เหลี่ยมเม็ดเล็กๆ ให้กินดับกลิ่นอาหารเพื่อลมหายใจสดชื่น Slowlife ชอบเมล็ดเล็กๆ นี้มาก หอมและอร่อยดี ก็เก็บใส่เป้มาจำนวนเล็กน้อยเพื่อค้นดูและคิดว่าจะทดลองนำไปเพาะ ถามหลายๆ คนเขาบอกว่าเป็น "เมล็ดยี่หร่า" แต่ Slowlife ว่าไม่ใช่

และไปสับสนกับ "ต้นยี่หร่า" ที่หลายๆ คนนำไปใส่แกงป่า แกงปลาไหล หรือแกงปลาดุกใส่ใบยี่หร่า คนไทยหลายๆ คนเรียกใบยีหร่านี้ว่า "กะเพราะช้าง" ตามรูปนี้นะคะ คิดว่าหลายๆ คนคงรู้จัก

เมล็ดที่เก็บมาจากอินเดีย จะมีรสหวานชุ่มคอติดปลายๆ ลิ้น มีรสซ่านิดๆ และมีกลิ่นหอมเหมือนลูกอม Hack ลูกอมนี้โบราณเดี๋ยวนี้ขายหรือเปล่าไม่ทราบนะคะ นำมาทดลองกินปรากฏว่าไม่ใช่เม็ดยี่หร่า ที่ขายตามท้องตลาด แต่คล้ายกันมาก ค้นไปค้นมาพอสรุปได้ว่า เมล็ดนี้คือ สมุนไพรตระกูลเทียน เรียกว่า เทียนข้าวเปลือก ภาษาอังกฤษเรียก fennel seeds ส่วนภาษาอินเดีย หรือฮินดูเรียกอะไรนั้น อย่าถามนะคะ ต่อให้ตะแคงหูฟังตัวเองก็จำไม่ได้หรอกค่ะ ส่วนเมล็ดยี่หร่า ที่เรามักท่องอาขยานกาพย์เห่ชมเครื่องควาหวาน ตรงบทที่ว่า

มัสมันแกงแก้วตา หอมยี่หร่ารสร้อนแรง
ชายใดได้กลืนแกง แรงอยากให้ใฝ่ฝันหา

นั้น ไม่ใช่เม็ดของกะเพราะช้าง   Slowlife เข้าใจ (น่าจะผิด) มาโดยตลอดว่า เมล็ดยี่หร่านั้น เป็นเมล็ดของต้นยี่หร่าในรูปที่ 2 ใบที่เราเอามาใส่แกงป่าเนื้อแล้วรสชาติมันจี๊ดจ๊าด

แต่จริงแล้วมันไม่ใช่ คนละเรื่องกัน "เม็ดยี่หร่า"ที่ใส่ใน masala หรือ ผงกระหรี่ ในอาหารอินเดีย เป็นวงศ์เดียวกับ ผักชีใบหยิกๆ ที่เราเรียกว่า "ผักชีลาว" ส่วนกะเพราะช้างที่เรานำใบมาใส่แกงป่า หรือนำมาผัดกับเนื้อนั้นเป็นพวกเดียวกับกะเพราะและโหระพา...."เม็ดยี่หร่า" คือ สมุนไพรตระกูลเทียน และเม็ดยี่หร่านี้คือ "เทียนขาว"

Slowlife รู้จักทั้งสองอย่าง แต่คนละมิติกันค่ะ คือใบยี่หร่าก็กินแต่ใบไม่เคยเห็นเมล็ดมันสักที และก็ไม่เคยปลูกด้วย ส่วนเม็ดยี่หร่านั้นก็รู้จักเมล็ดแต่ไม่รุ้จักต้น เดี๋ยวดูรูปต้นและดอกของ "เม็ดยี่หร่า" นะคะ

ใครเชย...เหมือน Slowlife มั่งหรือเปล่าคะ....

มีแถมนิดหน่อยอันนี้สับสนมากๆ คือ เม็ดยี่หร่า นี้ ภาษาอังกฤษ บางแห่ง เรียก Cumin บางแห่งเรียก Caraway ค้นไปค้นมางงหนักเข้าไปคือ บางเวปบอกว่า อย่างเดียวกัน บางเวปบอกว่าพวกเดียวกันคล้ายแต่ไม่ใช่ต้นเดียวกัน ....

เอาแค่ว่า ต้นยี่หร่า ไม่ได้มีเมล็ดเป็น "เม็ดยี่หร่า" ก็สับสนแย่แล้วนะคะ  ยังมีเครื่องเทศ "ใบกระวาน" ที่ไม่ใช่ใบของต้นกระวาน แต่เป็นใบของต้นเทพทาโร่ตากแห้ง ....แปลกๆ ดีมั้ยคะ

ภาพแถมค่ะ ไหนๆ ก็โหลดมาแล้ว ภาพนี้เป็นดอกของเทียนข้าวเปลือกค่ะ

ใครสนใจ สมุนไพรกลุ่มเทียน คลิ๊กตรงนี้ค่ะ   สมช. ท่านใด มีความรู้เรื่องเครื่องเทศคิดเป็นอย่างอื่นยินดีแลกเปลี่ยนกันนะคะ